VÌ SAO GIÁ XĂNG DẦU THẾ GIỚI GIẢM NHƯNG GIÁ TRONG NƯỚC VẪN TĂNG?

Vừa qua, không ít người thắc mắc: Tại sao giá xăng dầu thế giới đã giảm trong 1–2 ngày gần đây, nhưng giá bán lẻ trong nước lại tăng? Đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường, xuất phát từ cơ chế tính giá và mục tiêu điều hành của Nhà nước.

Như trong bài trước “HIỂU ĐÚNG VỀ GIÁ XĂNG DẦU” đã giải thích về cơ chế điều hành giá xăng dầu của Nhà nước. Theo đó, Giá bán lẻ xăng dầu được Nhà nước điều hành dựa trên Giá cơ sở — mức giá được hình thành dựa trên nhiều yếu tố và có mối liên hệ chặt chẽ với thị trường năng lượng toàn cầu.

Công thức tính Giá cơ sở được xác định như sau:

Giá cơ sở = Giá tham chiếu quốc tế + Chi phí vận chuyển + Phí bảo hiểm + Thuế, phí + Chi phí & lợi nhuận định mức ± Quỹ bình ổn

Trong đó:

“Giá tham chiếu quốc tế” chính là giá xăng dầu thế giới.

“Chi phí vận chuyển, bảo hiểm” là chi phí đưa xăng dầu từ nước ngoài hoặc từ các nhà máy lọc dầu về đến các cảng lớn của Việt Nam.

“Thuế, phí” là các loại thuế, phí phải nộp cho Chính phủ, trong đó phải kể đến thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng (VAT)…

“Chi phí và lợi nhuận kinh doanh định mức” là chi phí phân phối, kinh doanh và lợi nhuận của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu.

“Quỹ bình ổn” chính là “đệm” giảm sốc khi giá tăng. Khi giá thế giới tăng mạnh → dùng quỹ để bù vào, giảm mức tăng. Khi giá thấp → trích lập quỹ.

Điểm quan trọng cần hiểu rõ là Giá tham chiếu quốc tế. Giá tham chiếu quốc tế chính là giá bình quân của thị trường Singapore trong khoảng 7 ngày trước kỳ điều hành, chứ không phải giá của riêng ngày gần nhất.

Do đó, nếu trong phần lớn thời gian của kỳ tính giá, giá thế giới tăng mạnh, thì dù những ngày cuối có giảm, mức bình quân vẫn cao, kéo theo giá trong nước tăng.

Thêm vào đó, giá xăng dầu hiện nay đang được điều chỉnh theo chu kỳ 7 ngày/lần và thường điều chỉnh vào ngày thứ Năm hàng tuần, thay vì biến động liên tục theo thị trường quốc tế. Điều này tạo ra độ trễ nhất định giữa giá thế giới và giá trong nước. Vì vậy, sẽ có những thời điểm giá thế giới tăng nhưng Giá cơ sở vẫn chưa tăng, thậm chí còn giảm dẫn đến giá bán lẻ được điều chỉnh giảm, và ngược lại, có một số thời điểm giá thế giới tăng nhưng giá bán lẻ được điều chỉnh giảm do độ trễ nói trên.

Chỉ trong một số trường hợp rất đặc biệt, khi trong 1 ngày giá thế giới tăng tới trên 15% hoặc giảm hơn 10% thì giá bán lẻ sẽ được điều chỉnh ngay ngày hôm sau, không cần đợi đến thứ Năm hàng tuần.

Theo PVOil